کمیسیون ماده 16
عناوین این مقاله:
- کمیسیون ماده 16 چیست؟
- چایگاه قانونی کمیسیون ماده 16
- موضوعات مطرح شده در کمیسیون ماده 16:
- عدم اجرای رای کمیسیون
- اعتراض به تصمیم کمیسیون ماده 16
- آخرین بخشنامه های ایثارگران
کمیسیون ماده 16 چیست؟
رسیدگی به شکایات ایثارگران از عدم اجرای صحیح قوانین تسهیلات استخدامی -اجتماعی جانبازان و جامع خدمت رسانی به ایثارگران در کمیسیونی به نام کمیسیون ماده ۱۶ انجام میشود. به دلیل اینکه برداشت متفاوت دستگاه‌های اجرایی از مسائل مربوط به ایثارگران و مشکلات مالی و اعتباری دستگاه‌های اجرایی تامین کننده حقوق ایثارگران، وجود یک مرجع تخصصی ضروری بود که منجر به ایجاد «کمیسیون تخصصی ماده ۱۶ » شد. ایثارگران شامل خانواده شهدا، جانبازان و آزادگان می‌توانند با طرح شکایت در این کمیسیون عدم اجرای قانون در دستگاه‌ها را اعلام کنند. این افراد می‌توانند با مراجعه به نمایندگی‌های این کمیسیون در سراسر کشور یا از طریق سامانه سجا با شکایت خود را ثبت کرده و منتظر رای باشند. این کمیسیون از یک جایگاه قانونی و مرجع شبه قضایی برخوردار است که آرای آن قابل اجرا است و شکایات ایثارگران تنها توسط یک نفر تصمیم گیری نمی‌شود و اجماعی است.
جایگاه قانونی کمیسیون ماده 16:
متن ماده ۱۶ «قانون» تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان انقلاب اسلامی» (مصوب ۱۳۷۴/۳/۳۱)
“بنیاد شهید و ایثارگران مجاز است با موافقت ولی فقیه با نماینده وی کمیسیونی را به نام کمیسیون رسیدگی به شکایات جانبازان با عضویت دو نفر از بنیاد، یک نفر از سازمان امور اداری و استخدامی کشور یک نفر از وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران یک نفر از وزارت کار و امور اجتماعی و یک نفر از دستگاه ذی ربط تشکیل و حسب مورد نسبت به رسیدگی به شکایات جانبازان از عدم اجرای صحیح این قانون در دستگاه مربوط اقدام نماید. تصمیمات کمیسیون مزبور قطعی و لازم الاجرا بوده و عدم اجرای به موقع آن خلاف قانون محسوب و قابل تعقیب در مراجع ذی صلاح میباشد”
همچنین حسب تبصره ۲ ماده ۵۸ قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران شکایات مربوط به ایثارگران مشمول این ماده در خصوص عدم اجرای این قانون در کمیسیون ماده (۱۶) قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان انقلاب اسلامی قابل طرح میباشد رسیدگی به اعتراضات و شکایات از آراء و تصمیمات قطعی این کمیسیون، به موجب بند ۲ ماده ۱۰ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری در صلاحیت دیوان عدالت اداری قرار دارد.
چه موضوعاتی در این کمیسیون مطرح میشوند؟
موضوعاتی مانند اعتراض به کاهش درصد جانبازی، درخواست اعاده به کار، درخواست برقراری حقوق یا اعتراض به قطع آن، درخواست تخصیص گروه بالاتر و مانند اینها که مربوط به شرایط ایثارگری و اشتغال ایثارگران است. در این کمیسیون رسیدگی و تصمیمگیری میشود. موارد زیر به موجب قانون در صلاحیت رسیدگی این کمیسیون است.
الف) رسیدگی به شکایات جانبازان، آزادگان و فرزندان شهداء از عدم اجرای مفاد قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان مصوب 31/03/1374 اعم از: 1-تعیین تکلیف در موارد اختلاف نظر در تشخیص و تطبیق جانباز 2-اعتراض به میزان درصد 3-بازگشت به کار 4-حالت اشتغال و ازکارافتادگی کلی 5-افزودن مدت خدمت در جبهه بدون کسور بازنشستگی از هر نظر جزو سنوات خدمت قابل قبول بازنشستگی 6-حفظ شئوت جانبازان 7-تبدیل وضعیت استخدامی به رسمی، ثابت یا عناوین مشابه 8-کسر ساعت کار جانبازان 9-ایجاد پست همطراز 10-معافیت واحدهای غیردولتی از حق بیمه کارفرمایی در صورت استفاده از مستخدم جانباز 11-پرستاری و مراقبت ویژه از جانبازان 12-ماموریت آموزشی 13-اولویت قرار دادن جانبازان در اعطای تسهیلات رفاهی، اجتماعی و اقتصادی 14-شهید محسوب نمودن جانبازانی که به دلیل ضایعات ناشی از جانبازی فوت می نمایند 15-تطبیق وضعیت جانبازان با این قانون در خصوص آن دسته از جانبازانی که قبل از تصویب قانون استخدام شدهاند 16-احتساب یک مقطع تحصیلی بالاتر از نظر امتیازات شغلی 17-مرخصی استعلاجی
ب) رسیدگی به شکایات جانبازان 25% و بالاتر، آزادگان، خانواده شاهد (شامل: پدر، مادر، همسر، فرزندان) از عدم اجرای قانون جامع خدماترسانی به ایثارگران مصوب 02/10/1391 و همچنین قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (1400-1396) اعم از: 1-خدمات مسکن 2-معافیت از پرداخت هزینههای عوارض صدور پروانههای ساختمانی، عوارض شهرداری و نوسازی و… برای یکبار 3-معافیت از پرداخت هزینه انشعاب آب و فاضلاب ، برق، گاز و … برای یکبار 4- معافیت از پرداخت هزینه آمادهسازی 5-خدمات بیمه بهداشتی، درمانی (همگانی، مکمل، خاص) 6-تامین هزینه بهداشتی-درمانی 7-سهمیههای استخدامی 8-استخدام یکی از فرزندان شهید، جانبازان 25% و بالاتر، آزاده و … پس از بازنشستگی یکی از ایثارگران 9-تبدیل وضعیت استخدامی مشمولان به رسمی قطعی 10-تنزل پست 11-پرداخت یارانه به تشخیص کمیسیون پزشکی بنیاد برای همسر و والدین شاهد، جانبازان و آزادگان برای نگهداری از عائله تحت تکفل محجور و معلول 12- پرداخت مستمری برای والدین شاهد 13-سنوات ارفاقی برای بازنشستگی پیش از موعد همسران شاهد 14-حق سرپرستی 15-حق پرستاری و حق همیاری برای والدین، همسران و فرزندان شهداء دارای بیماریهای خاص و یا صعبالعلاج یا محدودیت جسمی و حرکتی 16-احتساب مدت خدمت داوطلبانه در جبهه قبل از استخدام و اشتغال، جزء سنوات قابل قبول از لحاظ بیمه و بازنشستگی به ماخذ مشاغل سخت و زیانآور 17-اعطای امتیاز یک مقطع تحصیلی بالاتر برای شهداء 18-تامین حداقل معاش برای ایثارگران بیکار 19-همطرازی حقوق ایثارگران مشمول قانون از کار افتادگی کلی با کادر نیروهای مسلح 20-حقوق و مزایای ایثارگران مشمول قانون حالت اشتغال 21-دریافت معادل آخرین حقوق و مزایا برای ایثارگران مشمول قانون حالت اشتغال 22-معافیت هزینه بلیط مسافرت 23-معافیت از انجام خدمت وظیفه عمومی 24-مجوز ورود به محدوده طرح ترافیک 25-تهیه خودرو 26-تامین 50% هزینه بیمه عمر 27-کمک هزینه فوت 28-هدیه ازدواج 29-تسهیلات بانکی بابت مساعدت در امر ازدواج 30-فوق العاده ایثارگری 31-بیمه درمان فرزندان ذکور شهداء 32-پرداخت مرخصی استحقاقی و عملیاتی استفاده نشده شهداء 33-تسهیلات اجتماعی برای مشمولین قانون حالت اشتغال 34-معافیت از مالیات 35-محاسبه مرخصی های استحقاقی آزادگان 36-سهمیه صدور پروانه سردفتری، وکالت، مجوز کارشناسان رسمی دادگستری 37-سهمیه صدور دفاتر خدمات قضایی و الکترونیک، سردفتری، وکالت، مجوز کارشناسان دادگستری 38-بازگشت به کار 39-انتقال دانشجو 40-پرداخت هزینه شهریه دانشجویی 41-سهمیه ورود به دانشگاه 42-اعضای هیت علمی
عدم اجرای رای کمیسیون ماده 16:
تصمیمات و آرای کمیسیون ماده ۱۶ قطعی و لازم‌الاجرا است و صرفاً قابل اعتراض در شعب دیوان عدالت اداری است و قابلیت تجدیدنظر ندارد، ماهیت حقوقی کمیسیون ماده ۱۶ مستقل است و شکایات به طرفیت بنیاد نیز در کمیسیون رسیدگی و اتخاذ تصمیم میشود و در صورت محکومیت مکلف به اجرای رأی قطعی کمیسیون است.
اعتراض به تصمیم کمیسیون ماده 16
چگونه میتوان به رای کمیسیون اعتراض کرد؟
کمیسیون ماده 16 قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان، دارای شخصیت حقوقی مستقل از بنیاد شهید و امور ایثارگران است اما استقلال شخصیت حقوقی این کمیسیون از بنیاد شهید و امور ایثارگران به معنای خارج بودن آن از ساختار سازمانی بنیاد شهید و امور ایثارگران نیست و مانعی برای طرح شکایت نسبت به آرای صادره از این کمیسیون به طرفیت بنیاد شهید وجود ندارد. ایثارگران در صورت عدم رضایت به رای کمیسیون، می‌توانند با شکایت به دیوان عدالت اداری درخواست تجدید نظر و بررسی مجدد پرونده را داشته باشند.
بخشنامه های جدید در خصوص اجرای رای کمیسیون ماده 16:
بخشنامه ای برای تخصیص شعبه اجرای رای این کمیسیون صادر شده است. که متن آن در زیر میاید:
بخشنامه لزوم اختصاص یک شعبه از اجرای احکام کیفری دادگستری‌های مرکز هر استان (بخشنامه شماره 1000/2265/2/9000 مورخ 28/7/1397 معاون اول قوه قضاییه)
برای رسیدگی به شکایات تعقیب متخلفین به علت عدم اجرای به موقع تصمیمات کمیسیون ماده (16) رسیدگی به شکایات جانبازان
رؤسای کل دادگستری استان های سراسر کشور
نظر به اینکه رسیدگی به شکایات جانبازان از عدم اجرای صحیح قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان مصوب 31/4/1374 در دستگاه های مربوطه بر عهده کمیسیون ماده (16) این قانون می باشد و تصمیمات کمیسیون مزبور قطعی و لازم الاجراء بوده و عدم اجرای به موقع آن خلاف قانون محسوب و قابل تعقیب در مراجع قضایی ذیصلاح می باشد، و وفق رأی وحدت رویه شماره 256 مورخ 21/7/1381 دیوان عدالت اداری، این مرجع صلاحیت رسیدگی بدوی به پرونده های موضوع این قانون را نداشته و در اجرای تبصره (2) ماده (16) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، و نیز بند (2) ماده (10) این قانون، دیوان عدالت اداری به عنوان مرجع تجدیدنظر اقدام می نماید،
لذا در صورت شکایت جانبازان مبنی بر تعقیب متخلف به علت عدم اجراء به موقع تصمیمات کمیسیون ماده (16) مذکور و ضرورت ایجاد وحدت رویه در سطح کشور، مقرر فرمایید در مرکز استان شعبه ای از اجرای احکام کیفری جهت اجرای آرائ قطعی این کمیسیون تعیین گردد.
غلامحسین محسنی اژه ای- معاون اول رییس قوه قضاییه
